شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )
174
نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )
12 ، 43 - مىگويد مترجم : يعنى قواى سبعى و شهوى كه شما را زير دست و تابع خود ساختهاند مأمور و محكوم منند . 12 ، 44 - و گفت : كسى كه شناخت صورت جهل را عالمست و دانا ، و جاهل نيست مگر كسى كه صورت جهل را نداند . 12 ، 45 - و گفت : غضب به زير دستان « 61 » نكوهيده است . 12 ، 46 - و گفت : هرگاه اراده كنى كه يافت لذت تو صورت دوام پذيرد ، استيفاى لذتها مكن ، بلكه بگذار چيزى را تا صورت دوام داشته باشد . 12 ، 47 - و گفت : پادشاه را سزاوار نيست « 62 » كه كسى را به رياست و بزرگى نصب نمايد « 63 » كه صاحب علم و حلم نباشد ، به جهت آنكه صاحب حلم و وقار و صبر و تمكين است « 64 » ، و صاحب شجاعت مضطرب و تندست . هرگاه رياست را بر اهل حلم داشته باشد به سبب وقار و حسن صبر عدالت خواهند ورزيد ، و تندى اهل شجاعت مضر است . و چون رياست به صاحب شجاعت تعلق گيرد اهل حلم مضطرب و تند « 65 » مىشوند به تندى ايشان و اهل علم « 66 » رنج مىيابند به حدت و زودخشمى ايشان ، از براى آنكه حليم به قلق و اضطراب در نمىآيد مگر از نادان و جاهلان . 12 ، 48 - و گفت پادشاه را كه : در وقت حرب و جنگ غايت شجاعت و تهور را كار مفرما به نوعى كه عقل را بگذارى ، و عمل براى او نكنى ، زيرا كه عقل ايستاده پيش تو ، احتياج « 67 » به تهور ندارى ، و تهور مستغنى از عقل نيست « 68 » . 12 ، 49 - و گفت : گفتار بىكردار همچو مد و كشش درياست كه غرق
--> ( 61 ) - د : بر زير دستان . ( 62 ) - د : اينست . ( 63 ) - دو اساس : ننمايد . ( 64 ) - د : وقار و تمكين و صبر است . ( 65 ) - د : مضطر و تند . ( 66 ) - اساس « اهل علم » ندارد . ( 67 ) - د : ايستاده است پيش تو و احتياج . ( 68 ) - اساس : عقل است .